جرمگیری دندان یکی از درمانهای رایج برای برداشتن رسوبات سخت، پلاک و برخی لکههای سطحی از روی دندانهاست. بااینحال، بسیاری از افراد نگراناند که جرمگیری باعث نازکشدن مینا، لقشدن دندانها یا افزایش دائمی حساسیت شود. این نگرانیها گاهی باعث میشوند مراجعه برای بررسی وضعیت لثه و برداشتن جرمها به تعویق بیفتد.
جرم دندانی برخلاف پلاک نرم، معمولاً با مسواک و نخ دندان از بین نمیرود. باقیماندن این رسوبات در مجاورت لثه میتواند تمیزکردن دندانها را دشوارتر کند و محیط مناسبی برای تجمع بیشتر پلاک فراهم سازد. بااینحال، همه افراد به یک برنامه ثابت برای جرمگیری نیاز ندارند و زمان انجام آن باید بر اساس وضعیت لثه، میزان تشکیل جرم، کیفیت بهداشت دهان و عوامل خطر فردی تعیین شود.
جرم دندان چیست و چگونه تشکیل میشود؟
پلاک دندانی لایهای نرم و چسبنده از باکتریها و مواد موجود در محیط دهان است که بهطور مداوم روی دندانها تشکیل میشود. بخش زیادی از پلاک را میتوان با مسواکزدن صحیح و تمیزکردن بین دندانها کنترل کرد.
اگر پلاک برای مدتی روی سطح دندان باقی بماند، ممکن است تحت تأثیر مواد معدنی موجود در بزاق سخت شود و به جرم دندانی یا Dental Calculus تبدیل شود. پس از سختشدن، معمولاً نمیتوان آن را با مسواک یا نخ دندان برداشت.
جرم ممکن است در قسمتهای مختلف دهان ایجاد شود، اما بعضی نواحی بیشتر مستعد تجمع آن هستند؛ از جمله:
- پشت دندانهای قدامی فک پایین
- سطح خارجی دندانهای آسیای فک بالا
- نواحی نزدیک مجاری غدد بزاقی
- میان دندانهایی که بهدرستی تمیز نمیشوند
- اطراف دندانهای نامرتب
- اطراف روکش، بریج، ایمپلنت یا وسایل ارتودنسی
- نواحی نزدیک یا زیر لبه لثه
جرم بالای لثه ممکن است به رنگ سفید، زرد یا قهوهای دیده شود. رسوبات زیر لثه معمولاً مستقیماً قابل مشاهده نیستند و ممکن است تیرهتر و محکمتر به سطح ریشه متصل باشند.
تفاوت پلاک، جرم و لکههای دندانی چیست؟
پلاک، جرم و تغییر رنگ سطحی یکسان نیستند و درمان آنها نیز ممکن است متفاوت باشد.
پلاک دندانی
پلاک لایهای نرم است که میتوان بخش عمده آن را با مراقبت روزانه مناسب برداشت. باقیماندن مداوم پلاک در حاشیه لثه میتواند باعث قرمزی، تورم و خونریزی لثه شود.
جرم دندانی
جرم درواقع پلاک سختشده و معدنیشده است. سطح زبر آن میتواند تجمع پلاک جدید را آسانتر کند. برداشتن جرم معمولاً به ابزارهای تخصصی دندانپزشکی نیاز دارد.
لکههای سطحی
چای، قهوه، دخانیات و بعضی مواد غذایی یا داروها ممکن است باعث ایجاد لکه روی سطح دندان شوند. بخشی از این لکهها هنگام جرمگیری و پالیش برداشته میشوند، اما تغییر رنگهای داخلی دندان با جرمگیری برطرف نخواهند شد.
بنابراین، جرمگیری را نباید با بلیچینگ یکسان دانست. بلیچینگ برای روشنکردن رنگ ساختار دندان انجام میشود، درحالیکه هدف اصلی جرمگیری، برداشتن رسوبات و کمک به حفظ سلامت لثه است.
جرمگیری دندان چگونه انجام میشود؟
روش انجام درمان به محل و میزان رسوبات و وضعیت بافتهای نگهدارنده دندان بستگی دارد. در یک جرمگیری معمولی، رسوبات قابل دسترس از روی سطح دندانها و اطراف حاشیه لثه برداشته میشوند.
برای این کار ممکن است از دو گروه ابزار استفاده شود:
- ابزارهای دستی مانند Scaler و Curette
- دستگاههای جرمگیری اولتراسونیک
دستگاه اولتراسونیک با ایجاد ارتعاشهای کنترلشده و جریان آب به جداشدن رسوبات از سطح دندان کمک میکند. آب علاوه بر خنککردن سر دستگاه، در شستوشوی رسوبات جداشده نیز نقش دارد.
پس از جرمگیری، در صورت نیاز پالیش انجام میشود تا بعضی لکههای سطحی برداشته و سطح دندان صافتر شود. جرمگیری و پالیش دو مرحله مرتبط اما متفاوتاند و انجام هرکدام باید بر اساس نیاز بیمار باشد.
تفاوت جرمگیری معمولی و جرمگیری عمیق چیست؟
اصطلاح «جرمگیری» ممکن است برای درمانهایی با وسعت متفاوت به کار رود. تفکیک این درمانها اهمیت دارد؛ زیرا پاکسازی معمولی دندان با درمان بیماری پریودنتال یکسان نیست.
جرمگیری معمولی
جرمگیری معمولی بیشتر برای برداشتن پلاک، جرم و لکههای سطحی از روی دندانها و اطراف حاشیه لثه انجام میشود. این روش معمولاً برای افرادی مناسب است که جرم دارند اما شواهدی از درگیری عمیق بافتهای نگهدارنده دندان در آنها مشاهده نمیشود.
جرمگیری عمیق یا Scaling and Root Planing
در بیماری پریودنتال ممکن است میان دندان و لثه پاکت ایجاد شود و پلاک و جرم به سطوح زیر لثه و ریشه دندان راه پیدا کنند. در این شرایط، پاکسازی سطحی بهتنهایی کافی نیست.
در جرمگیری عمیق، سطوح زیر لثه و ریشه دندانها با دقت پاکسازی میشوند. این درمان ممکن است در چند جلسه، برای بخشهای مختلف دهان و با بیحسی موضعی انجام شود. بر اساس توضیحات انجمن دندانپزشکی آمریکا، Scaling and Root Planing درمانی برای پاکسازی زیر لثه در بیماران مبتلا به بیماری لثه است و با پاکسازی پیشگیرانه معمول تفاوت دارد.
انتخاب میان جرمگیری معمولی و درمان پریودنتال باید پس از معاینه، بررسی خونریزی لثه، اندازهگیری عمق پاکتها و در صورت نیاز ارزیابی رادیوگرافی انجام شود.
آیا جرمگیری به مینای دندان آسیب میزند؟
اگر جرمگیری با تشخیص صحیح، ابزار مناسب و تکنیک کنترلشده انجام شود، هدف آن برداشتن رسوبات چسبیده به دندان است و نباید باعث تراشیدن یا نازکشدن قابلتوجه مینای سالم شود.
احساسی که بعضی افراد پس از درمان تجربه میکنند ممکن است این تصور را ایجاد کند که سطح دندان تغییر کرده است. برای مثال، پس از برداشتهشدن جرمهای حجیم، فاصله واقعی میان دندانها یا سطح اصلی دندان دوباره قابل لمس میشود. این تغییر ناشی از حذف رسوب است، نه ایجاد فضای جدید یا تراشیدن دندان.
بااینحال، استفاده نادرست و غیرحرفهای از ابزار، فشار بیش از اندازه یا انجام اقدامات غیرضروری میتواند به سطح دندان یا بافت نرم آسیب برساند. به همین دلیل، جرمگیری باید بر اساس نیاز واقعی و توسط فرد آموزشدیده انجام شود.
آیا جرمگیری باعث لقشدن دندانها میشود؟
جرمگیری دندان سالم را لق نمیکند. اگر دندانی پس از جرمگیری لقتر به نظر برسد، معمولاً لازم است وضعیت بافتهای نگهدارنده آن بررسی شود.
در بیماری پیشرفته لثه، ممکن است استخوان نگهدارنده دندان تحلیل رفته باشد و تودههای بزرگ جرم بخشی از فضای اطراف دندان را پر کرده باشند. پس از برداشتن این رسوبات، لقیای که از قبل به علت کاهش حمایت استخوانی وجود داشته آشکارتر میشود.
بنابراین، علت اصلی لقی در چنین مواردی جرمگیری نیست؛ بلکه بیماری زمینهای لثه و تحلیل استخوان است. بهتعویقانداختن درمان نیز نمیتواند ساختار ازدسترفته را حفظ کند و ممکن است فرصت کنترل بیماری را کاهش دهد.
چرا بعد از جرمگیری بین دندانها فاصله دیده میشود؟
جرم میتواند بهتدریج فضاهای میان دندانها و اطراف لثه را پر کند. التهاب نیز ممکن است باعث تورم لثه شود. پس از جرمگیری، رسوبات برداشته میشوند و با کاهش التهاب، لثه ممکن است به اندازه طبیعی خود نزدیکتر شود.
در نتیجه، فضای واقعی میان بعضی دندانها بیشتر دیده میشود. این فضا معمولاً توسط جرمگیری ایجاد نشده است؛ بلکه پیش از درمان وجود داشته و بهوسیله جرم یا تورم لثه پوشانده شده بود.
در بیماریهای پیشرفتهتر، تحلیل لثه یا استخوان نیز میتواند باعث ایجاد فضاهای مثلثی میان دندانها شود. اگر ظاهر این نواحی برای بیمار اهمیت داشته باشد، پس از تثبیت سلامت لثه میتوان گزینههای قابل انجام را بررسی کرد.
آیا حساسیت بعد از جرمگیری طبیعی است؟
حساسیت خفیف و موقت پس از جرمگیری ممکن است رخ دهد، بهویژه اگر:
- حجم جرم زیاد بوده باشد
- بخشی از سطح ریشه نمایان باشد
- لثه ملتهب یا تحلیلرفته باشد
- جرمگیری زیر لثه انجام شده باشد
- بیمار از قبل حساسیت دندانی داشته باشد
پس از برداشتن جرم، سطحی که پیشتر توسط رسوبات پوشیده شده بود دوباره در تماس با سرما، هوا یا مواد غذایی قرار میگیرد. این حساسیت معمولاً طی چند روز کاهش مییابد، اما شدت و مدت آن در همه افراد یکسان نیست.
اگر حساسیت شدید، موضعی یا طولانیمدت باشد، باید علل دیگری مانند پوسیدگی، ترک دندان، تحلیل لثه، سایش یا مشکلات پالپ بررسی شوند.
هر چند وقت یکبار باید جرمگیری انجام شود؟
برای همه افراد فاصله ثابتی وجود ندارد. توصیه عمومی «جرمگیری هر شش ماه یکبار» ممکن است برای بعضی بیماران مناسب باشد، اما نمیتوان آن را برای همه لازم دانست.
زمان مراجعه بعدی به عواملی مانند موارد زیر بستگی دارد:
- سرعت تشکیل جرم
- میزان پلاک و کیفیت بهداشت دهان
- خونریزی و التهاب لثه
- سابقه بیماری پریودنتال
- عمق پاکتهای لثه
- مصرف دخانیات
- ابتلا به دیابت و میزان کنترل آن
- خشکی دهان
- وجود روکش، بریج یا ایمپلنت
- درمان ارتودنسی
- توانایی تمیزکردن فضاهای بیندندانی
- پاسخ بافتهای لثه به درمان قبلی
فردی با لثه سالم، جرم محدود و بهداشت مناسب ممکن است به جرمگیری مکرر نیاز نداشته باشد. در مقابل، بیماری با سابقه پریودنتیت یا تشکیل سریع جرم ممکن است به جلسات نگهدارنده نزدیکتر نیاز داشته باشد.
نکته مهم این است که فاصله معاینه و فاصله جرمگیری الزاماً یکسان نیست. ممکن است بیمار برای معاینه مراجعه کند اما پس از بررسی مشخص شود که در آن جلسه نیازی به جرمگیری ندارد.
چه کسانی بیشتر در معرض تشکیل جرم قرار دارند؟
سرعت تشکیل جرم در افراد متفاوت است. برخی عوامل میتوانند احتمال تجمع سریعتر پلاک و جرم را افزایش دهند:
- مسواکزدن ناکافی یا نامنظم
- تمیزنکردن فضاهای بین دندانها
- نامرتبی دندانها
- وجود ترمیمهای برجسته یا حاشیههای نامناسب
- استفاده از بریج یا وسایل ارتودنسی
- خشکی دهان
- مصرف دخانیات
- بعضی عادات غذایی
- محدودیت حرکتی یا دشواری در رعایت بهداشت
- سابقه بیماری لثه
ترکیب بزاق و محل خروج غدد بزاقی نیز میتواند در سرعت تشکیل جرم نقش داشته باشد. به همین دلیل، حتی افرادی که الگوی مراقبتی نسبتاً مشابهی دارند الزاماً به یک اندازه جرم تشکیل نمیدهند.
از کجا بفهمیم به جرمگیری نیاز داریم؟
جرم قابل مشاهده تنها معیار تصمیمگیری نیست. بعضی رسوبات زیر لثه قرار دارند و بدون معاینه قابل تشخیص نیستند.
نشانههایی که ممکن است نیاز به بررسی لثه و جرمگیری را مطرح کنند عبارتاند از:
- مشاهده رسوبات زرد، قهوهای یا تیره روی دندانها
- خونریزی هنگام مسواکزدن یا استفاده از نخ دندان
- قرمزی یا تورم لثه
- بوی نامطبوع مداوم دهان
- احساس زبری روی سطح دندان
- عقبرفتگی لثه
- گیر غذایی مکرر
- تغییر موقعیت یا لقی دندان
- ایجاد فاصله میان دندانها
- سابقه بیماری پریودنتال
نبود خونریزی یا درد نیز سلامت کامل لثه را تضمین نمیکند. بعضی بیماریهای لثه، بهویژه در مراحل اولیه یا در افراد مصرفکننده دخانیات، ممکن است علائم واضحی ایجاد نکنند.
آیا جرمگیری درد دارد؟
جرمگیری معمولی در بسیاری از افراد بدون بیحسی قابل انجام است و ممکن است فقط با احساس فشار، لرزش یا حساسیت کوتاه همراه باشد.
در صورت وجود التهاب شدید، حساسیت ریشه، حجم زیاد جرم یا نیاز به پاکسازی زیر لثه، ممکن است درمان ناراحتکنندهتر باشد. در چنین شرایطی میتوان بر اساس نیاز از بیحسی موضعی استفاده کرد یا درمان را در چند بخش انجام داد.
میزان درد به آستانه تحمل بیمار، شرایط لثه و عمق درمان بستگی دارد. اگر از تجربه قبلی یا حساسیت دندانها نگرانی دارید، بهتر است پیش از شروع مطرح کنید تا درمان متناسب با شرایط شما برنامهریزی شود.
آیا جرمگیری باعث سفیدشدن دندان میشود؟
جرمگیری و پالیش ممکن است با برداشتن جرم و بعضی لکههای سطحی، دندانها را تمیزتر و تا حدی روشنتر نشان دهد. بااینحال، رنگ ذاتی ساختار دندان را تغییر نمیدهد.
اگر تغییر رنگ داخل مینا یا عاج باشد، ممکن است برای روشنترشدن دندانها بلیچینگ بررسی شود. انتخاب روش به علت تغییر رنگ، سلامت دندانها، وجود ترمیمهای قبلی و انتظار بیمار بستگی دارد.
بنابراین، جرمگیری درمان سفیدکننده محسوب نمیشود و نباید نتیجه آن را با بلیچینگ مقایسه کرد.
آیا جرمگیری بوی بد دهان را برطرف میکند؟
تجمع پلاک، جرم و التهاب لثه میتواند در ایجاد بوی نامطبوع دهان نقش داشته باشد. در چنین شرایطی، جرمگیری همراه با اصلاح بهداشت دهان ممکن است به کاهش بو کمک کند.
اما بوی بد دهان همیشه از جرم ناشی نمیشود. پوسیدگی، گیر غذایی، خشکی دهان، پوشش میکروبی زبان، بیماری پریودنتال، بعضی عفونتها و عوامل غیردندانی نیز ممکن است دخیل باشند.
اگر بوی نامطبوع پس از جرمگیری و بهبود مراقبتهای روزانه ادامه پیدا کند، لازم است علت آن بهصورت جداگانه بررسی شود.
آیا جرمگیری در دوران بارداری قابل انجام است؟
تغییرات هورمونی دوران بارداری میتوانند واکنش لثه به پلاک را افزایش دهند و باعث خونریزی یا التهاب بیشتر شوند. در صورت وجود اندیکاسیون، جرمگیری و مراقبتهای لازم لثه معمولاً میتوانند با درنظرگرفتن شرایط پزشکی و مرحله بارداری برنامهریزی شوند.
بارداری بهتنهایی دلیل مناسبی برای نادیدهگرفتن التهاب یا عفونت دهان نیست. بهتر است دندانپزشک از سن بارداری، بیماریهای زمینهای، داروهای مصرفی و توصیههای پزشک زنان مطلع باشد.
مراقبتهای بعد از جرمگیری
پس از جرمگیری معمولی معمولاً محدودیت خاصی وجود ندارد، اما رعایت چند نکته میتواند ناراحتی موقت را کاهش دهد و به کنترل پلاک کمک کند:
- مسواکزدن را با مسواک نرم و فشار کنترلشده ادامه دهید.
- تمیزکردن بین دندانها را طبق آموزش انجام دهید.
- در صورت حساسیت، برای مدتی از مواد بسیار سرد یا بسیار داغ پرهیز کنید.
- از خمیردندان مخصوص دندانهای حساس طبق توصیه دندانپزشک استفاده کنید.
- از مصرف دخانیات خودداری کنید.
- در صورت تجویز دهانشویه، آن را فقط برای مدت و روش مشخصشده مصرف کنید.
- برای ارزیابی مجدد لثه در زمان تعیینشده مراجعه کنید.
قطع مسواکزدن به دلیل خونریزی لثه معمولاً به تجمع بیشتر پلاک منجر میشود. بااینحال، روش و فشار مسواک باید صحیح باشد تا به بافت لثه آسیب وارد نشود.
چگونه از تشکیل مجدد جرم جلوگیری کنیم؟
نمیتوان تشکیل جرم را در همه افراد بهطور کامل متوقف کرد، اما میتوان سرعت تجمع پلاک و رسوبات را کاهش داد.
مهمترین اقدامات عبارتاند از:
- مسواکزدن دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید
- تمیزکردن روزانه فضاهای بیندندانی
- استفاده از برس بیندندانی در صورت مناسببودن اندازه فضاها
- تمیزکردن دقیق اطراف روکش، بریج و ایمپلنت
- رعایت بهداشت اطراف براکتهای ارتودنسی
- کنترل مصرف دخانیات
- بررسی و مدیریت خشکی دهان
- مراجعه برای معاینه در فاصله متناسب با ریسک فردی
دهانشویه جایگزین مسواک و تمیزکردن مکانیکی بین دندانها نیست. انتخاب دهانشویه نیز باید بر اساس نیاز بیمار انجام شود؛ زیرا مصرف طولانیمدت و خودسرانه بعضی محصولات ممکن است عوارضی مانند تغییر رنگ سطحی یا تغییر حس چشایی ایجاد کند.
آیا میتوان جرم دندان را در خانه برداشت؟
استفاده از ابزارهای فلزی، وسایل نوکتیز یا دستگاههای غیراستاندارد برای تراشیدن جرم در خانه توصیه نمیشود. این کار میتواند باعث آسیب به لثه، خراش سطح ریشه، خونریزی، عفونت یا واردشدن فشار نامناسب به دندان شود.
بهداشت خانگی برای کنترل پلاک نرم و پیشگیری از تجمع بیشتر اهمیت دارد، اما جرم سختشده باید پس از ارزیابی و با ابزار مناسب برداشته شود.
جرمگیری دندان در ارومیه؛ پیش از درمان چه مواردی بررسی میشود؟
پیش از جرمگیری، بهتر است فقط مقدار جرم ظاهری ملاک تصمیمگیری قرار نگیرد. در معاینه دندانپزشکی ممکن است موارد زیر بررسی شوند:
- میزان و محل تجمع جرم
- خونریزی و التهاب لثه
- وجود تحلیل لثه
- عمق شیار یا پاکتهای پریودنتال
- لقی دندانها
- کیفیت بهداشت دهان
- وضعیت روکش، بریج یا ایمپلنت
- وجود پوسیدگی یا گیر غذایی
- سابقه بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی
- نیاز احتمالی به تصویربرداری
بر اساس این یافتهها مشخص میشود که بیمار به جرمگیری معمولی، پاکسازی زیر لثه، درمان پریودنتال یا تنها اصلاح روش مراقبت خانگی نیاز دارد.
در مطب دندانپزشکی دکتر سارا انتظامی، هدف از جلسه جرمگیری فقط برداشتن رسوبات قابل مشاهده نیست؛ بلکه وضعیت لثه و عوامل مؤثر بر تجمع مجدد پلاک نیز بررسی میشوند تا برنامه مراقبتی متناسب با شرایط هر فرد ارائه شود.
پرسشهای متداول درباره جرمگیری دندان
آیا جرمگیری مینای دندان را نازک میکند؟
در صورت انجام اصولی، جرمگیری برای برداشتن پلاک و جرم طراحی شده است و نباید موجب نازکشدن قابلتوجه مینای سالم شود. احساس تغییر سطح دندان معمولاً ناشی از برداشتهشدن رسوباتی است که پیشتر روی دندان قرار داشتند.
آیا جرمگیری باعث ایجاد فاصله بین دندانها میشود؟
جرمگیری فضای جدیدی ایجاد نمیکند. پس از برداشتهشدن جرم و کاهش تورم لثه، فاصلهای که از قبل وجود داشته ممکن است بیشتر دیده شود.
آیا بعد از جرمگیری دندانها حساس میشوند؟
حساسیت خفیف و موقت ممکن است رخ دهد، بهویژه اگر سطح ریشه نمایان یا جرم زیر لثه زیاد باشد. حساسیت شدید یا ماندگار نیازمند بررسی است.
آیا همه افراد باید هر شش ماه جرمگیری کنند؟
خیر. فاصله مناسب باید بر اساس سرعت تشکیل جرم، وضعیت لثه، سابقه بیماری پریودنتال و کیفیت بهداشت دهان تعیین شود.
آیا جرمگیری همان سفیدکردن دندان است؟
خیر. جرمگیری رسوبات و بعضی لکههای سطحی را برمیدارد، اما بلیچینگ برای روشنکردن رنگ ساختار دندان انجام میشود.
آیا جرمگیری عمیق با جرمگیری معمولی تفاوت دارد؟
بله. جرمگیری عمیق برای پاکسازی سطوح زیر لثه و ریشهها در بیماران مبتلا به بیماری پریودنتال انجام میشود و ممکن است به بیحسی و چند جلسه درمان نیاز داشته باشد.
آیا بعد از جرمگیری باید از دهانشویه استفاده کرد؟
برای همه افراد ضروری نیست. نوع دهانشویه و مدت مصرف باید بر اساس وضعیت لثه و تشخیص دندانپزشک تعیین شود.
آیا جرمگیری مکرر مضر است؟
انجام درمان در فاصلههای غیرضروری یا با تکنیک نامناسب قابل توصیه نیست. در مقابل، زمانی که جرم یا بیماری لثه وجود دارد، بهتعویقانداختن درمان نیز ممکن است سلامت بافتهای نگهدارنده دندان را تهدید کند. تصمیم باید بر اساس نیاز واقعی بیمار باشد.
جمعبندی
جرمگیری دندان روشی برای برداشتن رسوبات سخت، پلاک و برخی لکههای سطحی است. این درمان در صورت انجام اصولی، قرار نیست مینای سالم را نازک یا دندانها را لق کند. حساسیت موقت یا آشکارشدن فاصله میان دندانها معمولاً به برداشتهشدن جرم و نمایانشدن شرایط واقعی دندان و لثه مربوط است.
همه افراد به جرمگیری در فاصلههای ثابت نیاز ندارند. میزان تشکیل جرم، سلامت لثه، سابقه بیماری پریودنتال، بهداشت دهان، مصرف دخانیات، بیماریهای زمینهای و وجود درمانهایی مانند روکش، بریج یا ایمپلنت در تعیین زمان مناسب نقش دارند.
برای بررسی وضعیت لثه و مشخصشدن نوع پاکسازی موردنیاز، میتوانید درخواست نوبت خود را در مطب دندانپزشکی دکتر سارا انتظامی در ارومیه ثبت کنید. پس از ثبت درخواست، همکاران مطب برای هماهنگی روز و ساعت مناسب با شما تماس خواهند گرفت.
این مطلب با هدف افزایش آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص یا طرح درمان اختصاصی نیست. انتخاب روش درمان پس از بررسی شرایط دهان و دندان هر فرد انجام میشود.